المسعودي ( مترجم : ابوالقاسم پاينده )
591
مروج الذهب ( فارسى )
گوارا بنوش » اميه بدوران جاهليت بود و همو بود كه درباره اصحاب فيل گفته بود : « فيل در مغمس مغلوب شد و چنان به خود مىپيچيد كه گوئى كشته شده بود و گروهى از جوانان شريف كنده اطراف آن بودند كه در جنگها عقاب را ميمانستند . » گويند ملوك يمن وقتى هنگام شب بالاى غمدان مىنشستند و شمع روشن داشتند از چند روز راه ديده ميشد . خانه ششم كاوسان بود كه كاوس شاه آن را در فرغانه خراسان بنام مدبر اعظم اجسام سماوى يعنى خورشيد بوضعى شگفتانگيز بنا كرده بود و المعتصم بالله آن را ويران كرد ويرانى اين خانه بوسيله معتصم حكايتى جالب دارد كه در كتاب اخبار الزمان آوردهايم خانه هفتم در علياى ولايت چين است كه عامور بن سوبل بن يافث بن نوح آن را خاص « علت اولى » بنا كرده زيرا منشأ ملك چين و مايه جلب روشنى بسوى آن علت اولى بوده است گويند خانه مذكور را بروزگار قديم يكى از شاهان ترك بنا كرده و آن را هفت خانه كرده و در هر خانه هفت پنجره نهاده كه برابر هر پنجره تصوير يكى از ستارگان يعنى خورشيد و ماه ، پنج ستاره ديگر را از جواهر منسوب بدان ستاره از ياقوت يا عقيق يا زمرد برنگهاى مختلف نهادهاند و درباره اين معبد رازى دارند كه در چين از آن سخن هست و سخنانى فريبنده از آن گونه كه شيطان براى آنها آراسته گويند و در معبد نمونههائى از ارتباط اجسام سماوى و نفوذ آن در كاينات جهان كه مولود آنست و حركاتى كه از نتيجه حركات اجسام سماوى در موجودات اين - جهان نمودار مىشود آوردهاند و اين مسائل را بوسيله مثالى كه نمونه چيزهاى نديده تواند بود به عقل آنها نزديك كردهاند و آن يك نورد حرير بافى است كه در نتيجه حركتى كه بافنده كه به نورد و رشتههاى ابريشم ميدهد عمل بافندگى انجام مىشود و با تكرار حركات بافنده كه بافت پارچه بسر ميرسد تصويرهائى در آن نمودار مىشود به اين ترتيب كه در نتيجه حركات معينى بال پرنده نمودار